ABDULLAH GÜL ÜNİVERSİTESİ

KÜTÜPHANELER YÖNERGESİ

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam ve Tanımlar

 

Amaç
Madde  1-
 Bu Yönerge, AGÜ Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı, Merkez Kütüphane ve Alan Kütüphanelerinin tanımını, organizasyon yapısını, çalışanların görev, yetki ve sorumluluk esaslarını belirlemek amacıyla düzenlenmiştir.

 

Kapsam 
Madde
 2- Bu Yönerge, AGÜ bünyesinde bulunan bütün kütüphaneleri kapsar.

 

Tanımlar  ve Kısaltmalar
Madde
 3- Bu Yönergede geçen; 

a) AGÜ: Abdullah Gül Üniversitesini,

b) Alan Kütüphaneleri: AGÜ’de belli bir alanda kaynaklar içeren alan kütüphanelerini, 

c) Daire Başkanı: Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanını, 

ç) Kaynak: Kütüphanede bulunan her türlü akademik materyali,

d) KDDB: Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığını,

e) KİTS: Kütüphaneler Arası İşbirliği Takip Sistemini

f) Materyal: Kütüphanede bilgi amaçlı kullanılabilir her türlü malzemeyi,

g) Merkez Kütüphane: AGÜ Merkez Kampüsünde bulunan ve tüm birimlerine hizmet veren kütüphaneyi,

ğ) Makam: AGÜ Rektörlüğünü,

h) Rezerv: Kütüphane bünyesinde mevcut kaynaklardan ödünç verilmeyecek olan materyalleri,

ı) Senato: AGÜ Senatosunu,

i) Yararlanıcı: Kütüphane hizmetlerinden yararlanmak isteyen kişileri,

j) Yönetim Kurulu: AGÜ Yönetim Kurulunu,

k) Ofis: Kütüphanenin fonksiyonlarına göre bölümlemesinden oluşan birimleri,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM
Kuruluş Amaçları ve Şekli

 

Kuruluş Amaçları 

Madde  4- Kütüphane, AGÜ’nün eğitim, araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin ihtiyaç duyduğu bilginin, güncelliğini ve erişilebilirliğini sağlayarak; paydaşlarıyla işbirliği içinde hızlı ve kaliteli hizmet verme çerçevesinde; eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri için gerekli olan basılı ve elektronik ortamdaki her türlü bilgi ve belgeyi sağlamak, uluslararası standartlarda teknik işlemlerini yaparak erişime sunmak amacındadır.

Bu hizmetlerin gereği olan bilgi teknolojilerinin kütüphanelerde kurulması ve işletilmesini koordine etmek, akademik birimlerle işbirliği içinde eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetlerini destekleyerek, basma ve yazma nadir eserlerin sağlanması, elektronik hale dönüştürülmesi, korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması çalışmalarının da yürütülmesini amaçlar.

 

 

 

Kuruluş Şekli

Madde  5- AGÜ’deki kütüphane hizmetlerinin, merkezi bir kütüphane çerçevesinde örgütlenmesi ve yürütülmesi esastır. Merkez kampüsün bulunduğu yerleşim alanı dışındaki diğer kampüsler için, KDDB’nin bilgisi dahilinde ve belirlenen çerçevede Yönetim Kurulu kararıyla alan kütüphanesi kurulabilir. Fakülteler, bölümler ve daha alt düzeydeki birimler için ayrı kütüphaneler kurulamaz.

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yönetim, Organlar ve Görevleri

 

Yönetim

Madde 6- AGÜ kütüphane hizmetleri, bu Yönerge hükümleri çerçevesinde KDDB, Kütüphane Komisyonu, Ofis koordinatörlükleri, Alan Kütüphaneleri Yöneticileri tarafından düzenlenir ve yürütülür. Bu Yönergenin 6 ncı maddesi uyarınca kurulan kütüphaneler, KDDB’nin genel gözetim ve denetimi altında görev yapar.

 

Organlar

Madde  7- Kütüphane hizmetleri aşağıdaki organlarca yürütülür. 

a) KDDB,

b) Kütüphane Komisyonu,

c) Ofis Koordinatörlükleri,

ç) Alan Kütüphaneleri Yöneticileri,

 

KDDB ve Görevleri

Madde 8- Daire Başkanı, ilgili kanun ve düzenlemeler çerçevesinde atanır ve aşağıda belirlenmiş olan görevleri yapar.

a) Kütüphanelere atanacak veya görevlendirilecek personel konusunda Makama görüş bildirmek ve kütüphane hizmetlerinin aksamadan yürütülebilmesi için yeterli kadroyu oluşturup iş bölümü yaparak, personelin genel eğitim ve denetim işlerini koordine etmek,

b) AGÜ’nün eğitim-öğretim ve araştırma niteliği, kütüphane yararlanıcı kitlesinin talepleri, ilgili kütüphane personelinin görüşleri doğrultusunda oluşturulan koleksiyon geliştirme politikası çerçevesinde yurt içi ve yurt dışından sağlanacak her türlü materyali belirlemek. Bu materyallerle birlikte, kütüphane hizmetlerinin en iyi şekilde yürütülebilmesi için gerekli kırtasiye, araç-gereç, malzeme, bakım-onarım ve diğer giderleri göz önünde bulundurarak bütçe taslağını hazırlayıp Makama sunmak,

c) Birimler tarafından yapılmış olan materyal istekleri, ilgili kütüphane personeli tarafından tespit edilmiş kitaplar, süreli, elektronik yayınlar ve diğer kütüphane materyallerinin alımları ile ilgili olarak; koleksiyon geliştirme politikaları çerçevesinde birimler arasında denge ve öncelikleri göz önüne alarak Makama önerilerde bulunmak,

ç) Eğitim-öğretim araştırmaları için gereken bilgi ve belge ihtiyaçlarını karşılamak üzere; yurt içinden ve dışından kitap, tez, süreli yayın, elektronik yayın (e-kitap, e-süreli yayın, CD-ROM, veri tabanı vb.), mikro-film, görsel-işitsel materyaller vb. sağlamak, sağlanan belgeleri sistematik bir şekilde düzenleyerek araştırmacıların kullanımına hazır bulundurmak, bağlantılı olarak kütüphane hizmetlerini düzenlemek, yürütmek ve denetlemek,

d) Sağlama, kataloglama, yararlandırma, yaygınlaştırma ve diğer kütüphane hizmetlerinde standartlar belirlemek ve denetimini yapmak,

e) Kütüphanecilik alanındaki gelişmeleri izleyerek yeni teknolojilerin kütüphanede kullanılmasını sağlamak,

f) Merkez ve alan kütüphanelerinin uyum ve işbirliği içinde çalışmalarını sağlamak, bu amaçla eğitim ve uyum programları düzenlemek,

g) Okumayı ve yazarlığı teşvik etmek amacıyla bilimsel, eğitsel, kültürel ve sosyal etkinlikler düzenlemek, bu konularda kulüp kurulmasına rehberlik etmek,

ğ) Bilimsel araştırmaları kolaylaştıracak çalışmalar ve yayınlar (bibliyografya, katalog, araştırma teknikleri vb.) yapmak,

h) AGÜ ve diğer üniversitelerin ilgili bölümlerinde öğrenim gören öğrencilerin zorunlu staj ve uygulama programlarının yürütülmesine yardımcı olmak,

ı) Kütüphane hizmetleri hakkında her yıl ayrıntılı bir faaliyet raporu hazırlamak ve Rektörlüğe sunmak,

i) Kütüphanede gönüllü, yarı zamanlı öğrenci veya mezun istihdamını sağlamak,

j) Bu Yönerge uyarınca görev alanına giren ve kütüphane hizmetlerinin gerektirdiği diğer çalışmaları yapmak,

k) Her eğitim-öğretim yılı başında kurallarla ilgili değişiklik önerilerini Makama bildirmektir.

 

Kütüphane Komisyonu ve Görevleri

Madde  9- Kütüphane Komisyonu, süreye bağlı olmaksızın oluşturulur. Komisyon üyeleri rektörlükçe belirlenir.

Komisyonun görev ve sorumlulukları:

a) Gecikme ceza ve bedellerini belirlemek ve gerektiğinde artırmak,

b) Birimlerden gelen kitap istekleri hakkında karar vermek,

c) Bağış yoluyla gelen kitapların kabulleri ile özel koleksiyonlar için özel bölüm açılması hakkında karar vermek,

ç) Başka kurumlarla yapılacak kitap değişimlerine ve yapılacak bağışlara karar vermek,

d) Koleksiyondan çıkarılacak kitaplarla ilgili kararları vermektir.

 

Ofis Koordinatörleri ve Görevleri

Madde 10- Koordinatör, kütüphane çalışanları arasından KDDB tarafından atanır ve aşağıdaki görevleri yapar:

a) Kütüphane hizmet birimlerinin çalışmaları ile ilgili olarak; bilgi ve belge yönetimi kuralları çerçevesinde ve standartlara uygun bir şekilde, etkili ve verimli hizmetler verebilmek için gerekli her türlü planlama, organizasyon, geliştirme ve denetleme faaliyetlerini yürütmek,

b) Birim faaliyet raporu hazırlamak, kütüphane faaliyetleri ile ilgili hizmetlerin daha iyi yürütülmesi ve geliştirilmesi amacıyla rapor hazırlayarak KDDB’ye sunmak,

c) Ofiste yapılan bütün işleri organize etmek, hizmetlerin standartlara uygun, verimli ve etkin bir şekilde yürütülebilmesini sağlamak ve bu çerçevede KDDB’ye önerilerde bulunmak,

ç) Daire Başkanının vereceği kütüphaneyle ilgili diğer işleri yapmak.

 

Alan Kütüphaneleri Yöneticiliği ve Görevleri

Madde  11- Alan kütüphane yöneticileri, kütüphane çalışanları arasından görevlendirilir ve Ofis koordinatörünün yetki ve sorumluluğuna sahip olarak;

a) Alan kütüphanesi hizmetlerinin merkez kütüphane ile işbirliği içinde, standartlara uygun olarak, etkin ve verimli bir şekilde yürütülebilmesi için, gerekli her türlü planlama, organizasyon ve geliştirme çalışmalarını yapmak ve yürütmek,

b) Faaliyet raporunu etkin ve verimli bir hizmet için önerilerle birlikte KDDB’ye sunmak,

c) Alan kütüphanesi çalışanlarının, etkili ve verimli hizmetler verebilmeleri amacıyla gerekli her türlü planlama, organizasyon, geliştirme ve denetleme faaliyetlerini yürütmek görevlerini yapar.

 

 

 

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Kütüphane Hizmetlerine İlişkin Esaslar

 

Kütüphane Hizmetleri

Madde  12- AGÜ’de tüm kütüphane hizmetleri; Sağlama, Kataloglama, Yararlandırma, Yaygınlaştırma ve Diğer Kütüphane Hizmetleri adları altındaki ofisler tarafından yürütülür. Daire Başkanı, gerektiğinde yeni ofisler oluşturabilir, mevcutları kaldırabilir veya isim değişikliği yapabilir.

 

Sağlama Ofisi Koordinatörlüğü Görevleri

Madde  13- Sağlama Ofisi Koordinatörlüğü;

a) Kaynak sağlama; satın alma, bağış veya değiş-tokuş yollarından biriyle yapılır. AGÜ kütüphanelerine kaynak sağlanması hususunda “Sağlama Ofisi Koordinatörlüğü” sorumludur. “Kaynak Sağlamaya İlişkin Esaslar” Yönergenin Beşinci Bölümünde düzenlenmiştir,

b) Ofis Koordinatörlüğü; satın alma, tahakkuk ve değer tespit komisyonu işlemlerini gerçekleştirirken “Taşınır Mal Yönetmeliği” hükümlerini esas alır,

c) Taşınır işlemleri; kayıt, takip, sayım ve çıkarma işlemlerinden oluşur. Ofis; akademik yıl sonunda genel kütüphane koleksiyonunun sayımını yapar. Demirbaştan ya da koleksiyondan çıkarılacak kitapları Kütüphane Komisyonuna Önerir, Komisyon Bölüm Başkanlıklarından Alan Uzmanı talep eder, alan uzmanlarının görüşleri doğrultusunda Daire Başkanının onayıyla sistemden çıkarılır. Bu işlemler “Taşınır Mal Yönetmeliği” hükümlerine göre yürütür,

ç) İşlemleri yapılan kaynaklar; kataloglama, sınıflama ve etiketleme işlemleri yapılmak üzere kataloglama ofisine gönderir.

 

Kataloglama Ofisi Koordinatörlüğü Görevleri

Madde  14- Kataloglama Ofisi Koordinatörlüğü;

a) Kütüphanede Kataloglamayı; Anglo Amerikan Kataloglama Kuralları-2’ye göre (Anglo American Cataloguing Rules-2), Sınıflamayı; Kongre Kütüphanesi Sınıflama Sistemine göre (Library of Congress Classification System) yapar ve MARC ve/veya RDA formatında bilgisayar ortamına aktarır,

b) Sağlama Ofisinden alınan kaynakları türüne uygun olarak, kütüphane kaşesiyle kaşeler, güvenlik çipi veya RFID etiketini yükler ve kaynağa yapıştırır, katalog numarası içeren etiketi basarak kitap sırtına görülebilecek şekilde yapıştırır, gerektiğinde bar kod veya kare kod gibi unsurlar içeren etiketlemeleri yapar. Etiketleri çıkan, bozulan vb. olumsuz etkiler içinde olan etiketleri yeniler,

c) Sırt işlemleri bitirilerek etiketi yapıştırılmış kaynağın bilgisayar otomasyon sistemine kaydını yapar,

ç) Yerleştirilen materyalin bulunabilirliğini sağlamak amacıyla bilgilendirme ve yönlendirme levhaları hazırlayarak raflara monte eder,

d) İşlemi biten kaynağı katalog numarasına uygun olarak yerleştirilmek üzere yararlandırma ofisine teslim eder.

 

Yararlandırma Ofisi Koordinatörlüğü Görevleri

Madde  15- Yararlandırma Ofisi Koordinatörlüğü;

a) Kataloglama Ofis Koordinatörlüğünden veya yararlanıcıdan iade alınan kaynakları katalog numarasına uygun olarak raflara yerleştirir,

b) Üyelik işlemleri olan kayıt ve iptal işlemlerini yapar.  Kurum içi ve kurum dışı olarak iki ayrı yararlanıcı üyeliği yapar. İlişik kesme talebinde bulunan yararlanıcının, üzerinde ödünç kaynak bulunmadığı takdirde, ilişiklerini keserek kütüphane üyeliklerini iptal eder,

c) Ödünç, iade, süre uzatımı, ayırtma işlemlerini, bu Yönergenin Altıncı Bölümündeki “Yararlanma Esasları”na göre yapar,

ç) Okuma salonlarının yönetim hizmetlerini yapar,

d) Diğer üniversitelerle yapılan ikili protokoller çerçevesinde kütüphaneler arası ödünç alma sistemi olan KİTS yoluyla sistem içerisindeki kütüphanelerden yararlandırma işlemlerini, bu Yönergenin Yedinci Bölümündeki “Kütüphaneler Arası İşbirliği Takip Sistemi (KİTS) Yararlanma Esasları” çerçevesinde yapar.

 

Yaygınlaştırma Ofisi Koordinatörlüğü Görevleri

Madde  16-  Yaygınlaştırma Ofisi Koordinatörlüğü;

a) Veri Tabanları, E-Kitaplar, E-Dergilerle ilgili olarak; seçme, deneme ve değerlendirme çalışmaları, abonelik - bağlantı işlemleri, duyuru, takip, erişim denetleme ve istatistik işlemlerini yapar,

b) Diğer kütüphanelerden elektronik belge (makale, bildiri vb. akademik yayınlar) sağlama hizmetlerini yürütür,

c) İnternet ve web sitesi hizmetlerini yürütür,

ç) Kütüphane ve hizmetlerinin tanıtım işlerini yürütür,

d) Yararlanıcı eğitimi ve oryantasyon hizmetlerini yürütür,

e) Veri tabanları bilgi edinme hizmetlerini yürütür,

f) Süreli yayınların koleksiyon geliştirme, talep, kayıt, takip ve yararlandırma işlemlerini yürütür,

g) Açık erişim kaynak hizmetlerini yürütür,

ğ) Kütüphaneyle ilgili sosyal etkinlik hizmetlerini yürütür,

h) Kütüphane içi bilgi edinme hizmetleri ile kaynaklara erişimin kolaylaştırılması ve kullanımının artırılmasına yönelik hizmetleri yürütür,

ı) Gerektiğinde alanında uzman çalışanlarıyla, araştırmacılara alanları konusunda destek hizmetlerini yürütür,

i) Görsel-işitsel kaynak temini ve talep, kayıt ve takip, yararlandırma işlemlerini yapar.

 

Diğer Kütüphane Hizmetleri Ofisi Koordinatörlüğü Görevleri

Madde  17-  Diğer Kütüphane Hizmetleri Ofisi Koordinatörlüğü;

a) Bilgi ve belge yönetimi ile ilgili teknik destek hizmetleri yapar,

b) Temizlik, güvenlik ve ulaştırma hizmetleri yapar,

c) Bilgi edinme, yönlendirme ve vestiyer hizmetleri yapar,

ç) Kopyalama, çoğaltma ve yayın onarım hizmetleri yapar,

d) Kütüphane bilgisi gerektirmeyen diğer hizmetleri yapar.

 

Yönetici Asistanı Görevleri

Madde  18- Yönetici Asistanı;

a) Kütüphane randevu takipleri yapar,

b) Sekreterlik, yazı işleri ve arşiv hizmetleri yapar,

c) Kargo, genel iç ve dış yazışma işlemleri yapar,

ç) Hazırlanan verilerin bilgisayar ortamında dosya haline getirilmesi, istatistik, raporlama ve değerlendirme hizmetlerini yapar,

d) İnsan kaynakları yönetimi işlemleri yapar,

d) Araç-gereç, ihtiyaç maddeleri ve malzeme temini yapar,

f) Yarı zamanlı çalışanların takibi işlemlerini yapar,

g) Başkanın vereceği diğer görevleri yapar.

 

 

 

BEŞİNCİ BÖLÜM

Sağlama ve Koleksiyon Geliştirmeye İlişkin Esaslar

 

Genel Esaslar

Madde  19- Üniversitede gerçekleştirilen eğitim-öğretim, bilimsel ve entelektüel araştırma faaliyetlerini destekleyecek ve bu faaliyetlere temel oluşturacak kitap, süreli yayın, CD, DVD, elektronik kaynaklar vb. her türlü kaynağın satın alma, bağış veya değiş-tokuş yoluyla sağlanması ve koleksiyon oluşturulmasına dair kurallar KDDB tarafından belirlenir.

Koleksiyon oluşturmak amacıyla sağlanan kaynakların tamamı kataloglanabilir, muhafaza edilebilir ve gerektiğinde hızlı ve verimli bir şekilde kullanılabilir bilgi kaynakları olmalıdır. Bu kaynaklar Kütüphanenin açık olduğu saatlerde her an kullanıma hazır bulundurulur.

 

Satın Alma Yoluyla Kaynak Sağlama

Madde  20- Kaynak sağlama ilkeleri;

a) Kütüphane koleksiyonuna dahil edilecek kaynakların içeriği AGÜ amaç ve hedeflerine uygun olmalıdır.

b) Kütüphane, süreli yayınlar hariç, gerektiğinde yayın temin etme ve satın alma görevini doğrudan yayınevleri veya aracı firmalarla bağlantı kurmak suretiyle yerine getirir. Ancak süreli yayınlar, temin ve takip işlerinin kolaylaştırılması amacı ile yılda bir defa sipariş edilirler.

c) Öğretim elemanları; kendi fakülte ve bölümlerinde yürütülen eğitim- öğretim faaliyetleri ve entelektüel – kültürel birikimleri doğrultusunda Kütüphane koleksiyonuna dahil edilmesini faydalı buldukları kaynakların satın alınmasını talep edebilirler. Öğretim elemanları, taleplerini “Yayın Talep Formu” düzenleyerek Kütüphaneye verir. KDDB gelen talepleri Kütüphane Komisyonunun görüşü doğrultusunda bütçe imkanları dahilinde değerlendirerek sipariş işlemlerini başlatır.

d) AGÜ çalışanları, öğrenciler ve üye olarak yararlanacak vatandaşlar da kitap talebinde bulunabilirler. Taleplerini “Yayın Talep Formu” düzenleyerek Kütüphaneye verirler. KDDB gelen talepleri Kütüphane Komisyonunun görüşü doğrultusunda bütçe imkanları dahilinde değerlendirerek sipariş işlemlerini başlatır.

e) Sağlama Ofisi Koordinatörlüğü, KDDB’nin Kütüphane Komisyonunun görüşü doğrultusunda gerekli gördüğü hallerde koleksiyon geliştirmek için kaynak belirleme ve satın alma işlemleri yürütür. Bu amaçla, kitabevleri ile yüz yüze, telefonla ve yazılı olarak iletişim kurar, yeni çıkan kaynakları yerinde inceler.

f) Kütüphane fatura, satış fişi, makbuz vb. resmi belge düzenlemeyen hiçbir kurum ve kişiden yayın satın alamaz ve ödeme yapamaz.

 

Satın Alma Yoluyla Kaynak Seçimi Kriterleri

Madde  21- Kütüphane koleksiyonuna eklenecek kaynak seçilirken, genel ve özel kriterlere uygun olmalıdır.

a) Genel Kriterler

1) Talep edilen kaynağın öncelikle elektronik versiyonu tercih edilir. Kaynağın elektronik versiyonu bulunmaması halinde basılı kopyası temin edilecekse öncelikle, karton kapaklısı (paper back), karton kapaklısı yoksa ciltli kapaklısı (Hard cover) alınması,

3) Kaynağın içeriğinin Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve diğer mevzuata uygun olması,

4) Kaynağın dili ve içeriğinin AGÜ programlarına uygun olması,

5) Kütüphane koleksiyonunda bulunan aynı konudaki diğer kaynaklar ile konu açısından bütünlük sağlaması,

6) Yazarın ve yayına hazırlayanın ulusal-uluslararası düzeyde kabul görmüş olması,

7) Bibliyografyalarda yer almış olması,

8) Eleştirmenlerin ve öğretim elemanlarının görüşlerinin dikkate alınması,

9) Kaynağın fiziksel kalitesi ve maliyetinin uygun olması,

10) Yakın çevredeki kütüphane ve bilgi merkezlerinde bulunmaması,

11) Basım-yayım tarihinin güncel olmasıdır.

b) Özel Kriterler

1) Konusunda otorite olarak kabul edilen yazar ve yapımcıların eserleri olması,

2) Edebi ve sanatsal değer taşıyan kaynaklar olması,

3) Nadir eserlerden olması,

4) İçerik olarak farklı ve özgün bir yaklaşımla hazırlanmış eserlerden olmasıdır.

 

Birden Fazla Yayın Sağlama Şartları

Madde  22- Kütüphanede bulundurulacak kopyalar için;

a) AGÜ Kütüphanesine her kaynaktan birer kopya alınması esastır,

b) Ancak, herhangi bir kaynağın birden fazla kopyasının satın alınmasının gerektiği hallerde Kütüphane, ders kitabı veya ders amaçlı kullanılacak materyallerin ilgili öğretim elemanının talebi ve talep edilen kopya sayısı belirtilmek şartı ile en fazla 5 kopya satın alınması yoluna gidebilir,

c) Birden fazla satın alınan kaynağın en az bir kopyası sömestr süresince “rezerv” bölümüne kaldırılır ve Kütüphane içinde kullanımına izin verilir. Sömestr sonunda ilgili öğretim elemanından aksine bir talep gelmediği takdirde “rezerv” bölümünde bulundurulan kopya genel Kütüphane koleksiyonuna dahil edilir,

ç) Herhangi bir süreli yayına hiçbir şekilde bir adetten fazla abone olunamaz.

 

Eski Basım Yayın Sağlama Esasları

Madde  23- Kütüphane tarafından satın alınacak her türlü kaynağın güncel bilgiler içermesi ve gelecekte de kullanılabilecek nitelikte olması esastır. Eski basım kaynaklardan ancak;

a) AGÜ eğitim ve araştırma programlarında kullanılması zorunlu olan veya alanında temel kaynak kabul edilen basılı süreli yayınlar,  

b) Kütüphane koleksiyonundaki konu ve alan boşluklarını doldurabilecek nitelikte kaynak olması,

c) Daha önceden Kütüphane koleksiyonuna dahil edilmesi gereken ancak, sağlama güçlüğü veya bütçe yetersizliği vb. nedenlerle satın alınamayan bir kaynak olması,

ç) Nadir eserlerden olması,

d) Eski basım yayınlar, ilgili yayın evi veya dağıtım yapan firmaların stoklarında bulunduğu takdirde,

e) Baskısı tükenmiş bile olsa hiçbir şekilde herhangi bir yayının fotokopisi ya da diğer formatlardaki kopyası Kütüphane koleksiyonuna dahil edilemez. Ancak, satın alınmış kitapların eki olarak verilen (disket, CD-Rom vb.) elektronik kaynakların orijinallerinin zarar görmesi ihtimalinde kopyalanması

yollarından biri ile sağlanır.

 

Bağış Yoluyla Yayın Sağlama Esasları

Madde  24 - Bağış yoluyla yayın sağlanabilmesi için;

a) Kütüphane yayın seçim ilkelerine bağlı kalmak şartıyla bağış kabul eder. Ancak, alınan bağışlar karşılığında herhangi bir ücret veya ödül verilmesi söz konusu değildir.

b) Bağış yapmak isteyen kişi ve kurumların, yayınları kütüphaneye getirmeden önce yayınlarla ilgili bilgileri (Yayın adı, Yazarı, Yayınevi, Basım Yılı, varsa cilt-sayı) içeren listeyi Kütüphaneye iletmesi gerekir.

c) Birden fazla materyal içeren bir koleksiyonun bağışlanması söz konusu olduğunda Kütüphane, yayınlar arasında seçim yapar ve yayın seçim ilkeleriyle bağdaşmayan kaynakları ayıklar.

ç) Bağış yapılacak yayınlar AGÜ Kütüphanesine uygun niteliklere sahip, güncelliğini ve bilimsel özelliğini yitirmemiş, (El yazması ve nadir basma eserler hariç) verilen eğitime uygun ya da araştırmacıları sosyal ve kültürel açıdan destekleyici nitelikte olmalıdır.

d) Süreli yayınların bağış olarak kabul edilebilmesi için koleksiyonun başlangıcı ya da devamının kütüphanede bulunması şarttır.

e) Dergi, ansiklopedi vb. çok ciltli eserlerin kabulü için cilt bütünlüğü şarttır.

f) Tezler, bağış olarak kabul edilmez.

g) Bağış yapmak isteyenlerin kütüphaneye yaptıkları başvuru üzerine, bağışlanacak koleksiyonun incelenmesi ve kabulü Kütüphane Komisyonu tarafından yapılır.

ğ) Koleksiyona dahil edilecek materyaller, Kütüphane koleksiyonunda olmayan kaynaklardan seçilir.

h) Sosyal bilimler ve sanat dalları dışındaki materyallerin yayın tarihi son 5 yıldan eski olmamalıdır. Ancak el kitabı, ansiklopedi, vb. başvuru niteliğinde ve/veya bilimsel anlamda genel geçerliğini koruyan özellikte yayınlar için bu süre Kütüphane Komisyonunun görüşü doğrultusunda KDDB tarafından değiştirilebilir.

ı) Yayınların rafa çıkarılması veya çift nüsha olanlar için başka birim ya da kurum kütüphanesine bağış, değişim ve dönüşüm için gönderilmesi ve iade etme yetkileri Kütüphane Komisyonunun görüşü doğrultusunda KDDB’ye aittir. 

i) Kütüphane koleksiyonu için uygun olan materyaller kaynak sağlama sürecine uygun olarak koleksiyona eklenir. 

j) Bağış yapan kişiler, yaptıkları bağışlarla ilgili olarak hak sahipliğini kaybettiklerini kabul etmiş olurlar ve hiçbir istekte bulunamazlar.

k) Kişisel koleksiyon bağışı ayrı bir bölümde bulundurma şartıyla kabul edilmez. Kütüphane içinde koleksiyonun bütünlüğünü bozacak şekilde özel bir koleksiyon ya da raf kesinlikle oluşturulamaz. Ancak, bağış alınan yayınlar yazma ve nadir eserlerden oluşan zengin bir koleksiyon ise, özel bir bölüm açılabilmesi Kütüphane Komisyonunun kararıyla mümkündür.

l) Kütüphane özel ya da tüzel kişilere, koleksiyon bağışı yapılması için kendisi de başvurabilir.

m) Posta yoluyla gelen bağışlar da Kütüphane Komisyonu tarafından incelenir.

n) Kütüphane tarafından

i) Fiziksel açıdan temiz kullanılmamış, sayfaları eksik, kaşelenmiş, notlar yazılmış, çizilmiş yayınlar;

ii) İçerik açısından insanları yönlendirici siyasi, dini, vb. propaganda içeren yayınlar ve ilköğretim, lise ders kitapları, teksir, ders notları, fotokopi yayınlar, gazeteler, dergi makalelerinin ayrı baskıları vb. özellikler gösteren yayın ve materyaller

bağış olarak kabul edilemez.

o) Bu esaslar dışında koşullu bağış vb. talepler kabul edilmez.

ö) Kütüphane Komisyonu tarafından kabul edilen bağışın bilgileri yayın üzerine kaydedilmesi yerleştirilmesi KDDB’ce yapılır.

p) Bağışı Kütüphane tarafından kabul edilen kurum veya kişiye “Teşekkür Belgesi” verilir.

r) Kütüphane için bağış toplayan ve bağış yapılmasına öncülük edenlere “ Kütüphane Dostu Belgesi” verilir.

s) Gerek bağış alınan, gerekse diğer yolardan temin edilen yayınlar arasında, üniversitemizde verilen eğitime uygun olmayan ya da araştırmacıları sosyal ve kültürel açıdan destekleyici nitelikte olmayan yayınları Kütüphane Komisyonunun onayıyla diğer kütüphanelere bağış yapabilir.

 

 

Değiş-Tokuş Yoluyla Yayın Sağlama

Madde  25- Kütüphane yayın seçim ilkelerine bağlı kalınmak üzere değiş-tokuş yoluyla da kaynak sağlayabilir. Bunun için, bağış yoluyla temin edilmiş ve koleksiyona dahil edilmeyen kaynaklar arasından, değiş-tokuş yapmak isteyen ve elinde AGÜ Kütüphane koleksiyonuna uygun kaynak bulunan üniversite veya diğer kurum ve kuruluşlarla değiş-tokuş yapabilir.

 

Koleksiyon Ayıklama

Madde  26- Kütüphane koleksiyonlarının ayıklanması usulü;

a) Akademik yıl sonlarında Kütüphane koleksiyonu sayımı yapılır. Sayımda kayıp, hasarlı, koleksiyon ile konu bütünlüğünü yitirmiş yayınlar belirlenir,

b) Fiziksel olarak yıpranmış, içerik olarak eskimiş ve güncelliğini yitirmiş yayınlar genel koleksiyondan çıkartılır,

c) Fiziksek olarak kullanılabilir durumda olup güncelliğini yitirmiş kaynaklar mevcut şartlar dahilinde ihtiyaç duyan kurumlara resmi yazı ekinde listelenerek bağışlanır ve genel Kütüphane koleksiyonundan çıkartılır,

ç) Kullanılamayacak kadar eskimiş ve yıpranmış yayınlar ile bağış yapılması mümkün olmayan yayınlar Kütüphane Komisyonu kararı ile koleksiyondan çıkartılır ve hurda kağıt işlemi görür.

 

Genel Kütüphane Koleksiyonunun Kullanımı ve Kaynaklara Erişim

Madde  27- Koleksiyonun kullanımı ve erişimi sağlanması için uyulması gereken esaslar;

a) Kütüphane koleksiyonu Kongre Kütüphanesi Sınıflama Sistemine göre [Library of Congress (LC)] düzenlenerek Kütüphanenin açık olduğu saatlerde tüm yararlanıcıların kullanımına hazır bulundurulur.

b) Kütüphane koleksiyonundaki kaynaklara tipine göre kampüs içinden veya AGÜ web sitesi üzerinden ulaşmak mümkündür.

c) Konu bütünlüğü sağlayacak biçimde LC sınıflama sistemine göre düzenlenen genel koleksiyon Kütüphane içinde kolay erişim sağlanacak şekilde raflara yerleştirilir.

ç) Özel koleksiyonlar ve akademik-idari personel tarafından sürekli olarak kullanılan kaynaklar bu özellikleri dikkate alınarak ilgili birimlerde bulundurulur ve kaynağın bulunduğu birim, Kütüphane otomasyon yazılımında belirtilir ve Kütüphane tarafından ödünç verilmez.

e) Yayın sipariş talebinde bulunan öğretim elemanları talep ettikleri yayınların sipariş işlemleri ile ilgili bilgileri Kütüphane Sağlama Ofisi Koordinatörlüğünden alabilirler, ayrıca sipariş edilen yayınlar Kütüphane koleksiyonuna dahil edildiklerinde öğretim elemanlarına web sitesi üzerinden veya e-posta yoluyla duyurulur.

 

ALTINCI BÖLÜM

Yararlanmaya İlişkin Esaslar

 

Yararlanıcılara İlişkin Kurallar

Madde  28- AGÜ Kütüphanelerinden yararlanıcılarla ilgili esaslar;

a) AGÜ’nün kendi öğretim elemanı, idari personeli ve öğrencisi olmak üzere, koleksiyonun niteliğine göre değişmek kaydıyla ilkokul ve ortaokul öğrencileri dışında kalan tüm öğrenci ve araştırmacılar kütüphanelerden üye olmak şartıyla yararlanabilir.

b) Yararlanıcılar, Kütüphane tarafından belirlenen genel ve özel yararlanma kurallarına uyar. Kurallara uymayan ve uyarıları dikkate almayan yararlanıcılar, tutanakla tespit edilir ve kütüphane dışına çıkarılır. Aynı nedenlerle ikinci kez uyarılan yararlanıcılar, kütüphane hizmetlerinden bir eğitim-öğretim dönemi, aynı nedenlerle üçüncü kez uyarılan yararlanıcılar, bir daha kütüphane hizmetlerinden yararlandırılmaz.

c) Ödünç alma işlemleri yaptırmadan materyalleri kütüphane dışına çıkarma girişiminde bulunanlar delilleriyle tespit edilirse haklarında tutanak düzenlenir, aynı kişilerin ikinci defa benzer girişimde bulunmaları halinde, yeni tutanak düzenlenir ve genel hükümler uyarınca işlem yapılır.  Ayrıca, üyelikleri süresiz iptal edilir.

ç) AGÜ mensupları kütüphanenin doğal üyesi sayılır ve kurum içi yararlanıcı durumundadırlar.  AGÜ dışından kimseler de üye olmak şartıyla kütüphaneden yararlanabilir. Yararlanıcılar, Tablo 1’deki pozisyonlarına göre ödünç verme hizmetlerinden yararlanabilir. Üyelik formunu imzalayan yararlanıcılar bu Yönergeden kaynaklanan yükümlülükleri kabul etmiş sayılır. Üyelik ile ilgili yeni düzenlemeler KDDB tarafından yapılır.

d) Kütüphaneler arası yapılan protokol çerçevesinde, protokole taraf olan kurum çalışanları AGÜ Kütüphanelerinden doğrudan yararlanabilir. Ödünç verme hizmetlerinden faydalanabilmeleri için kurum kimliklerini göstermek zorundadırlar.

e) Diğer üniversitelerin öğretim elemanları ve öğrencileri ise, üniversite kütüphaneleri arası işbirliği (KİTS) çerçevesinde, kendi üniversite kütüphaneleri aracılığı ile ödünç verme hizmetlerinden yararlanabilir.

f) Yukarıdaki bentlerde sayılanlar dışındaki yararlanıcılar da “Hizmet Dışı Yararlanıcı Üyelik Formu” ile Kütüphaneye üye olabilir ve ödünç verme hizmetlerinden Tablo 1’deki pozisyonuna göre yararlanabilirler.

g) Kütüphane hizmetlerinden yararlanma ücretsizdir.

 

Tablo 1: Yararlanıcılar


Yararlanıcılar

Kitap
Sayısı

Süre
(gün)

Uzatma
Sayısı

Yararlanacakları
koleksiyonlar

1) Kurum içi yararlanıcılar

 

 

 

 

            a) Ders veren akademik yararlanıcılar

7

90

1 (30 gün)

Tümü

            b) Diğer akademik yararlanıcılar

7

30

2

Tümü

            c) İdari yararlanıcılar

3

30

1

Tümü

            d) Öğrenci yararlanıcılar

 

 

 

Tümü

                        i) Ön Lisans ve Lisans öğrencileri

3

30

1

Tümü

                        ii) Lisansüstü öğrenciler

3

30

1

Tümü

2) Kurum dışı yararlanıcılar

 

 

 

 

            a) Protokol yoluyla yararlananlar

5

30

1

Basılı kaynaklar

            b) KİTS Yoluyla yararlananlar

3

30

1

Basılı kaynaklar

            c) Üyelik yoluyla yararlananlar

3

30

1

Okuma kitapları ve kültürel yayınları ödünç alabilir, diğerlerini alamaz

 

Ödünç Verme Esasları

Madde  29- AGÜ Kütüphaneleri ödünç verme esasları;

a) Öğretim elemanları bir defada en çok yedi kitap, idari personel ve öğrenciler üç kitap ödünç alabilir. Kitaplar otuz gün süreyle ödünç verilir. Bu süreler, öğretim elemanları için iki, diğerleri için bir kez uzatılabilir.

b) Ödünç alma işlemi sırasında kimlik gösterilmesi zorunludur.

c) Süreli yayınlar ve görsel-işitsel materyallerin ödünç verilmesi Tablo 2’de belirtildiği şekilde yapılır.

ç) Alınan materyal süre sonunda iade edilmedikçe, yeni kitap, süreli yayın ve diğer materyal ödünç verilmez.

d) Ödünç alınan materyalin süresi, akademik personel için başka istekli yok ise en çok iki, idari personel ve öğrenci için ise en çok bir kez uzatılabilir. Süre uzatımı yapılan materyaller, aynı kişiye iadesinden bir ay sonra tekrar ödünç verilebilir. Geciktirilmiş materyal için, geciktirme cezası ödenmeden uzatma işlemi yapılmaz.

e) Ödünç alınmış materyal, başka bir yararlanıcı tarafından ayırtılabilir. Ayırtılmış materyal ile ilgili süre uzatımı işlemi yapılmaz. Ayırtılmış materyal, önceki yararlanıcının son iade tarihinden sonraki üç gün sonuna kadar bekletilir.

f) Tablo 2’de belirtilen materyaller, KDDB’ce değerlendirmesi ile uygun görülecek süreler için, “Diğer Materyal Ödünç Verme Formu” ile ödünç verilebilir.

g) Yararlandırma Ofis Koordinatörlüğü ödünç alınan materyali, süre dolmadan da yararlanıcılardan geri isteyebilir.

ğ) Ödünç verilen materyallerin özenle kullanılması ve en geç ödünç verme süresi sonunda geri verilmesi zorunludur.

h) Ödünç verilen eğitim-öğretim döneminde; alınan materyalin, üç defa geciktirilmesi durumunda, yararlanıcı ilgili dönem için bir daha ödünç verme hizmetinden yararlandırılmaz.

ı) KDDB, ödünç verme süreleri ve verilecek materyal sayılarını yeniden belirleyebilir. KDDB, mevcut talep durumuna göre farklı uygulama yapmaya yetkilidir.

i) Alan kütüphanelerindeki ödünç verme süreleri ve ödünç verilecek materyal sayıları, KDDB’ye bilgi verilmek suretiyle ilgili kütüphane yöneticisi tarafından ihtiyaçlar çerçevesinde belirlenir.

 

Tablo 2: Diğer Materyallerin Ödünç Verilme Süreleri

S. No.

Materyaller

Ödünç Verilme Süresi

1

 Müracaat eserleri (sözlükler, ansiklopediler, indeksler, almanaklar, yıllıklar, atlaslar vb.)

Ödünç verilmez

2

 Süreli yayınların gelmiş olan son sayıları

Ödünç verilmez

3

 “Rezerv” olarak işaretlenmiş çok sık kullanılan araştırma ve ders kitapları

Ödünç verilmez

4

 Basılı olmayan lisans üstü ve doktora tezleri

Ödünç verilmez

5

 Yazma ve nadir basma eserler

Ödünç verilmez

6

 Harita ve slaytlar

Ödünç verilmez

7

 CD-ROM ve DVD’ler, video ve teyp kasetleri vb. görsel işitsel materyaller

3 gün

8

 Ayırtılmış kitaplar

3 gün içerisinde alınmazsa verilebilir

9

 Müzik notaları

Ödünç verilmez

10

 Koleksiyon parçaları, sanatsal materyaller vb.

Ödünç verilmez

11

 Daire Başkanlığı tarafından belirlenen ve kütüphane dışına çıkarılmasında sakınca bulunan diğer materyaller

Ödünç verilmez

 

 

Gününde İade Edilmeyen Kitap ve Diğer Materyaller

Madde  30- Gününde iade edilmeyen kitap ve diğer materyallere ilişkin yaptırımlar;

a) Ödünç aldığı kitap veya diğer materyali en geç ödünç verme süresi sonunda iade etmeyen veya süresini uzatmayan yararlanıcı, süre sonunu izleyen günden itibaren geçen her gün ve her bir materyal için para cezası öder.

b) Ödünç alınan kitaplar için, günlük gecikme için Kütüphane Komisyonunca belirlenecek ceza bedeli alınır. Ceza bedeli, her eğitim-öğretim yılının başında Kütüphane Komisyonunun belirleyeceği rakam ile güncellenir.

c) Tablo 2’de yer alan kitap dışı diğer materyalin gecikmesi halinde; her bir materyal için, günlük gecikme cezasının ilk dört saate kadar beş katı, dört saati geçen gecikmelerde on kat günlük gecikme cezası uygulanır.

ç) Gecikme cezası uygulanmaya başlanmış olan yararlanıcı, ödünç verilen materyali iade etmediği ve tahakkuk eden gecikme cezasını ödemeden ödünç verme hizmetinden faydalandırılmaz.

d) Gecikme cezası uygulanan gün sayısının doksan günü aşması halinde, ilgili yararlanıcıya materyalin iadesi hakkında uyarı yazısı yazılır. Uyarı yazısının tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde materyal iade edilmez ise, bu yararlanıcıya; genel hükümler çerçevesinde, özel hükümlere tabi olması halinde ise bu hükümler uyarınca işlem yapılır. Bu yararlanıcıların üyeliği süresiz iptal edilir ve KDDB, söz konusu materyal ile ilgili olarak kütüphane çalışanlarının hiçbir kusuru olmadan kaybedilme işlemi yapar.

e) AGÜ’den ayrılacak personel ya da öğrenci kütüphaneye yönlendirilmesiyle ilişik kesme belgesi KDDB’ce onaylanır. Ancak, AGÜ’den isteği dışında ilişiği kesilen personel ya da öğrenci uhdesinde bulunan ve iade edilmeyen materyal için KDDB kütüphane çalışanlarının hiçbir kusuru olmadan kaybedilme işlemi yapar.

f) Gecikme cezaları, AGÜ bütçesine gelir kaydedilir.

 

Ödünç Verilen Materyalin Yıpranması veya Kaybolması

Madde  31- Ödünç verilen materyalin yıpratılması veya kaybedilmesi halinde;

a) Yıpranan veya kaybolan kütüphane materyalinin aynısı ya da daha yeni baskısı temin ettirilir.

b) Yıpranan kitabın aynısı bulunamıyorsa eşdeğerde bir kitap aldırılır. Alınan kitapla birlikte yıpranan kitap usulüne uygun kayda alınarak, kütüphane içerisinde gerekli işlemler yapılır. Diğer materyaller de aynı uygulamaya tabidir.

c) Kaybolan materyal hakkında yararlanıcı KDDB’ye yazılı olarak bilgi verir, bunun üzerine varsa gecikme cezası durur. Yararlanıcının bilgi verdiği tarihten itibaren bir ay içerisinde materyali temin etmesi gerekir. Bu süre içerisinde temin edilemiyorsa KDDB’ye temin süresiyle ilgili bilgi vermesi gerekir.

ç) Bir aylık süre içerisinde temin edilemeyen materyal için, kayıtlardan düşürülmek amacıyla, Kütüphane Komisyonunca değer tespiti yapılır. Süresinde temin edilemediği ya da daha uzun sürede temin edilebileceğine dair bilgi verilmediği durumlarda, bu miktarın iki katı ve varsa gecikme cezası tahsil edilir. Tahsil edilen tutarlar, AGÜ bütçesine gelir kaydedilir.

d) Yararlanıcı bir ay içinde materyalin yerine yenisini getirmediği ve Kütüphane Komisyonunun belirlediği bedelin iki katını aynı sürede ödemediği takdirde, materyalin iadesi veya iki kat bedelin ödenmesi hakkında uyarı yazısı yazılır. Uyarı yazısının tebliğ tarihinden itibaren beş gün içerisinde materyal iade edilmez veya iki kat bedeli ödenmez ise, yararlanıcıya; genel hükümler çerçevesinde, özel hükümlere tabi olması halinde ise bu hükümler uyarınca işlem yapılır. Bu yararlanıcıların üyelikleri süresiz iptal edilir ve KDDB, söz konusu materyal ile ilgili olarak kütüphane çalışanlarının hiçbir kusuru olmadan kaybedilme işlemi yapar.

e) Diğer kayıttan çıkarma işlemleri “Taşınır Mal Yönetmeliği” hükümlerine göre yapılır.

 

 

YEDİNCİ BÖLÜM

Kütüphaneler Arası İşbirliği Takip Sistemi (KİTS) Yararlanma Esasları

 

Genel Esaslar

Madde  32- Kaynak paylaşımı kapsamında, Yurtiçi Devlet veya vakıf üniversite kütüphaneleri  ve bilgi merkezlerine hizmet verilir ve talepler KİTS üzerinden yapılır.

 

İade Tarihleri ve Kulanım Kısıtlamaları

Madde  33- İade tarihleri ve kulanım kısıtlamalarına ilişkin esaslar;

a) Kütüphane, KİTS üzerinden ödünç verebilir ve alabilir.

b) Nadir eser, referans kaynak, rezerv eser, özel koleksiyon, süreli yayın ve görsel-işitsel materyaller dışındaki kitaplar ödünç verilir. Kitap dışı materyal ödünç verilmez.

c) Ödünç verilen kitabın kullanım süresi otuz gündür. Süre, KİTS’ten istek yapılan günden başlayarak teslim edilmesi gereken günü kapsar.

ç) Kütüphane ödünç verilen kitaba, kullanım süresi dolmadan “Geri Çağırma” işlemi yapabilir. Geri çağırma işlemi yapılması durumunda, isteyen taraf kitabı kargo ile göndermekle yükümlüdür.

d) Ödünç alınan kitabın kullanım süresi, ayırtılmış olmadığı takdirde en çok bir kez  ve 30 gün uzatılabilir.  

e) Bir üniversiteye, en fazla üç kitap ödünç verilir. Aynı yıl içerisinde birden fazla kez kitap ödünç verilebilir. 

 

Kopyalama İstekleri

Madde 34- Çoğaltılma izni alınmış eserlerden, basılı doküman istenildiğinde istek yapan tarafın, işlem ücretini AGÜ hesabına yatırdığını belgelemesi halinde KDDB’ce talep değerlendirilir.

 

Paketleme ve Kargo İşlemleri

Madde  35- KİTS üzerinden paketleme ve kargo işlemlerine ilişkin esaslar;

a) Ödünç istenen kitaplar, istek yapan kütüphanedeki yetkili kütüphaneci adına kargo ile ödemeli olarak gönderilir.

b) Ödünç verilen kitabın kaybolması, hasar görmesi veya geç iade edilmesi halinde sorumluluk, istekte bulunan kütüphanedeki yetkili kişiye aittir. Bu durumlarda Kütüphanenin ödünç verme esasları geçerlidir.

 

Dergi ve Tezler İçin Yapılan İstekler

Madde  36- Dergi ve tezden fotokopi talep edilemez. Dergi ve tezlerle ilgili olarak, “Türkiye Belge Sağlama Sistemi (TÜBESS)- ULAKBİM” üzerinden yapılan başvurulara cevap verilir.

 

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

 

Yürürlük
Madde  37- Bu Yönerge Senatonun kabulü tarihinde yürürlüğe girer. 

Yürütme


Madde  38- Bu yönerge hükümlerini AGÜ Rektörü yürütür.